Nos Storia
Mi a cuminsa prome cu tempo.
Ik was mijn tijd vooruit.
Ari Lichtenstein, oprichter · sinds 2009
Het Begin
Planten waren altijd het antwoord.
In 2009 keek Ari Lichtenstein naar Aruba en zag een probleem dat niemand anders oploste. Een eiland dat bijna alles importeert. Tomaten ingevlogen uit Venezuela van onbekende herkomst. Komkommers verscheept vanuit de VS, te groen geplukt en te zacht aangekomen.
Hij kocht 50.000 vierkante meter land bij de ingang van Parque Nacional Arikok. Hij vloog naar Israël om kassen te bestuderen, omdat hun klimaat overeenkwam met dat van Aruba. Hij bouwde twaalf kassen, met de hand, met eigen kapitaal. Geen team. Geen subsidie. Alleen overtuiging.
Toen kwamen de obstakels waar niemand het over heeft. Watervergunningen geweigerd. Energiekosten die kleine boerderijen verpletteren. Bureaucratie die maanden in jaren verandert. Na 13 jaar van doorzetten brak de cunuku hem bijna.
“Ik gaf het bijna op.”
Drie jaar waarin Ari niet meer geloofde dat het mogelijk was.
De Pauze
Toen de rekensom niet meer klopte.
Tegen 2019 waren de kosten onmogelijk geworden. De materialen bleven stijgen. Alleen de waterrekening al kon een kleine onderneming kelderen. Het werk alleen doen, van zonsopgang tot zonsondergang, terwijl er nog niet genoeg verdiend werd om hulp te betalen. Er moest iets veranderen.
Drie jaar lang vertraagde de cunuku. Sommige kassen stonden leeg. De tomatenranken werden niet meer gesnoeid. Ari hield het licht aan, maar net. Hij sprak niet meer over uitbreiding. Hij begon zich af te vragen of het tijd was om te stoppen.
“Het is onmogelijk om dit werk met één persoon te doen. Maar de zaak levert nog niet genoeg op om iemand te betalen.”
De cunuku, vasthoudend.
De Terugkeer
2022. Een tweede kans.
In 2022 sloot Ari zich aan bij de Comision Pro Cunukero, een collectief van Arubaanse boeren dat strijdt voor voedselzekerheid en beleidsverandering. Er verschoof iets. Hij was niet langer alleen. De energie van de groep bracht hem terug.
Hij begon de kassen weer op te bouwen, één voor één. De tomatenplanten gingen er weer in. Daarna mais. Daarna komkommer. De oogst kwam terug. Langzaam, en toen ineens. De cunuku stond weer overeind.
Vandaag maakt hij deel uit van Grupo Nos Tera, een wekelijks boerenmarktcollectief. Elke zaterdag in mei 2026 bij Centro di Bario Playa Pabou. Bij de vorige markt was zijn hele tomatenoogst om 10:30 's ochtends uitverkocht. Mensen hongeren naar echt lokaal voedsel. Ari is terug om het ze te geven.
“Mi ta sigui poco poco. Stap voor stap.”
De Echte Obstakels
Gebouwd tegen het systeem in.
Ari wilde zijn waterprobleem zelf oplossen. Hij kocht grote pijpen van Valero toen die vertrokken, met het plan zeewater te ontzilten via zijn eigen omgekeerde osmose. Het overheidsnutsbedrijf WEB heeft een monopolie. De vergunning werd geweigerd. De pijpen liggen nog altijd op zijn land.
Hij kweekt zonder chemicaliën. Zonder subsidies. Zonder de structurele steun die boeren in Nederland krijgen, waar voedselzekerheid sinds de pandemie een nationale prioriteit is. De Nederlandse overheid heeft fondsen beschikbaar voor Caribische voedselzekerheid. Of die kleine cunukeros zoals Ari bereiken, hangt af van beslissingen die de Arubaanse overheid nog moet nemen.
Elke hindernis was een leermeester. Elk seizoen dat bijna mislukte leerde het volgende om steviger te staan. De cunuku die u vandaag ziet is gebouwd uit die lessen, die weigeringen, die omwegen.
Binnen in de cunuku, waar elke rij het verhaal van een seizoen vertelt.
Over Ari
Geboren en getogen. Planten in het bloed. Handen die bijna twintig jaar lang de aarde hebben gevormd.
“Hij noemt zichzelf geen zakenman. Hij noemt zichzelf boer. Daar zit verschil tussen.”
Elke ochtend voor zonsopgang. Elke plant met de hand gecontroleerd. Elke oogst ingepakt door mensen die hij bij naam kent.
Wat Anderen Zeggen
Erkend voor het werk.
“Ari toont aan dat Aruba dit kan. Hij is een stem en het luisterend oor van de boerengemeenschap, en bewijst dat we ons verder kunnen ontwikkelen in de landbouw.”
Jair Britten · Voorzitter, Comision Pro Cunukero
“Afgelopen zaterdag op Playa Pabou was er geen plek om te parkeren. Om 10:30 's ochtends had Ari elke tomaat verkocht. Klanten grepen de andere groenten sneller weg dan ze konden worden aangevuld. Lokale verse producten zonder pesticiden worden zeer gewaardeerd en zijn noodzakelijk.”
Bon Dia Aruba · mei 2026
De Missie
Voedselzekerheid is nationale veiligheid.
De pandemie legde het bloot. De oorlog legde het bloot. De toeleveringsketens legden het bloot. Een eiland dat bijna alles importeert is een kwetsbaar eiland. Lokale productie is geen hobby. Het is het fundament van een onafhankelijk Aruba. Eén cunuku per keer, één oogst per keer, één markt per keer, bouwen we aan die toekomst.